تاریخ بلاگ

بازی رزیدنت اویل که طرفداران ایرانی آن بسیار زیادند، یکی از مهم‌ترین بازی‌های نوع خودش و محصول مهمی در صنعت سرگرمی محسوب می‌شود. شمار زیاد بازی‌های اصلی و فرعی این مجموعه، و نیز فیلم‌هایی که با الهام و اقتباس از آن ساخته شد به خوبی نشان می‌دهد که این بازی تا چه اندازه جدی گرفته می‌شود.

نخستین بازی از مجموعه بازی‌های رزیدنت اویل که گاهی به فارسی شیطان مقیم ترجمه می‌شد بهار سال ۱۹۹۶ به بازار آمد. در ژاپن آن را بایوهزارد (خطر زیستی) نامیدند اما برای پخش و عرضه در امریکا نام رزیدنت اویل را برایش انتخاب کردند، زیرا یک گروه موسیقی به اسم بایو هزارد در این کشور وجود داشت و شباهت نام این بازی و آن گروه موسیقی می‌توانست خطاها و تداخل‌ها و حتی مشکلات حقوقی ایجاد کند. عنوان رزیدنت اویل بر بازی‌های بعدی این مجموعه هم باقی ماند. در این نخستین بازی پایه‌های داستان طولانی مثل بیماری ویروسی ناشناخته و تغییری که این ویروس در انسان ایجاد می‌کند شکل گرفت و برخی شخصیت‌های اصلی و فرعی مثل جیل ولنتاین و کریس ردفیلد و آلبرت وسکر و بری برتون و جسیکا چمبر هم معرفی شدند. محور بازی، مواجهه با زامبی‌هاست، هرچند هیولاهای دیگری هم مثل مار بزرگ و تایرنت نیز سر راه شخصیت‌ها قرار می‌گیرند. زامبی‌ها، انسان‌هایی‌اند که ویروسی ناشناخته وارد بدن‌شان شده و آنان را تغییر داده است. بیماران آلوده به این ویروس نمی‌میرند، اما زنده هم نیستند؛ یا دستکم با آن فهم و تعریفی که از زنده بودن داریم، زنده محسوب نمی‌شوند. زامبی‌ها به انسان‌های سالم حمله می‌کنند و معمولاً جایی از بدن او را گاز می‌گیرند. به این شکل ویروس و بیماری ناشی از آن را به فرد سالم انتقال می‌دهند و زامبی دیگری به وجود می‌آید. حتی گاهی یک خراش ساده یا زخمی سطحی هم ویروس را از زامبی به فرد سالم منتقل می‌کند. در ادامه داستان معلوم می‌شود که ویروس، ساخته شرکت داروسازی آمبرلا است و در پخش شدن آن هم اشتباهات انسانی و هم توطئه‌های شوم و خطرناکی دخالت دارد. اما این کشف نه پایان ماجرا، که تازه شروع مجموعه حوادث و اتفاقاتی است که در قسمت‌های بعدی بازی رزیدنت اویل هم ادامه می‌یابد. حوادث نخستین بازی در عمارت بزرگی بیرون از شهر روی می‌دهد، اما صحنه بازی دوم و سوم (که زمان وقوع داستان‌شان تقریباً یکی است) شهر راکون‌سیتی است؛ که کارخانه بزرگ آمبرلا زیر آن قرار دارد. مردم شهر از وجود این کارخانه بزرگ در اعماق زمین هیچ اطلاعی ندارند.

به سبب شهرت بازی رزیدنت اویل، برخی به اشتباه فکر می‌کردند (و می‌کنند) که در این بازی بود که زامبی‌ها خلق و معرفی شدند. اما زامبی یا مرده متحرک، که روی مرز تخیل و وحشت راه می‌رود به مدت‌ها قبل از رزیدنت اویل برمی‌گردد. مثلاً اگر به تاریخ صنعت سینما نگاه کنیم فیلم سینمایی زامبی سفید را داریم که سال ۱۹۳۲ اکران شد. درباره اصل و منشأ زامبی‌ها بحث‌ها و نظرهای متفاوتی وجود دارد، اما گویا خرافه‌ای از باورهای خرافی مردم هائیتی و فرهنگ عامه آنان است. مردگانی که برمی‌خیزند، اما آن حیات طبیعی و روح انسانی در آن‌ها وجود ندارد و مرگ در چشم‌های‌شان خانه کرده است. البته در این خرافه‌ها، زامبی‌ها به سحر و جادو و نفرین و طلسم ربط دارند، اما در بازی‌های رزیدنت اویل و نیز بیشتر فیلم‌ها و داستان‌های دیگر (مثل سریال واکینگ دد) فاجعه از انتشار نوعی ویروس عجیب و ناشناخته شروع می‌شود. زامبی‌ها، گاهی مرده متحرکی بیش نیستند اما گاهی سریع راه می‌روند و از برخی مهارت‌ها و توانایی‌های اولیه برخوردارند. حتی در چند فیلم (مثل ۲۸ روز بعد، یا ۲۸ هفته بعد) دیده‌ایم که تقریباً همه کارهایی را که انسان قادر به انجام آن است انجام می‌دهند، فقط وحشی‌ترند و جز حمله و گاز گرفتن به چیز دیگری اهمیت نمی‌دهند.

در دهه ۱۹۹۰ میلادی توجه به زامبی‌ها نسبت به قبل بیشتر شد و چنان که می‌گویند ـ و احتمالاً درست هم است ـ بازی رزیدنت اویل نیز محصول همین افزایش توجه بود. اما خود این بازی و دنباله‌های اصلی و فرعی آن، توجه به زامبی‌ها را بیشتر کرد. البته ناگفته نماند که در مجموعه بازی‌های رزیدنت اویل همیشه هم با زامبی‌ها سروکار نداریم و در قسمت‌هایی از داستان بزرگ، با هیولاها و موجودات دستکاری‌شده دیگری مواجه می‌شویم. در واقع هرچه ویروس پیشرفت می‌کند، هیولاها هم پیشرفته‌تر می‌شوند. نخستین بازی‌های رزیدنت اویل، تلاش برای زنده ماندن بود و داستان‌ها عملاً بر مضمون و محور تنازع بقا پیش می‌رفت. اما در قسمت‌های بعدی، فضا و جنس کنش و واکنش شخصیت‌ها تغییر کرد و کسانی که زمانی برای زنده ماندن تقلا می‌کردند، به قهرمانانی تبدیل شدند که به مواجهه با مرگ می‌رفتند. همین تغییر، جذابیت بازی را برای بیشتر طرفداران که از همان ابتدا به آن دل بسته بودند کاهش داد و رزیدنت اویل را در حد بازی‌های اکشن عادی پایین آورد. هرچند اغلب آن‌ها، حتی سخت‌گیرترین‌ها هم می‌پذیرند که بازی چهارم از سری اصلی، که نقطه گذر از «تنازع بقا» به «قهرمانی» است، اتفاقاً در نوع و زمان خودش شاهکاری بود. همچنین سازندگان بازی، شاخ و برگ‌هایی به ماجرا اضافه کردند که به اندازه خط اصلی داستان جذاب و هیجان‌انگیز نبود و حتی گاهی با ایده‌های ناب اولیه، تضاد و تناقض داشت.

نوشته رزیدنت اویل و زامبی‌ها؛ نگاهی به تاریخچه یک بازی مشهور رایانه‌ای اولین بار در تاریخ بلاگ. پدیدار شد.

هشت بازی رایانه‌ای مهم با مضمون تاریخ ـ بخش سوم و پایانی

اختصاصی تاریخ بلاگ

مضامین تاریخی در بازی‌های رایانه‌ای ـ نمونه ششم: روم: جنگ تمام عیار (Rome: Total War)

تا اینجا پنج بازی مهم رایانه‌ای را که داستان‌شان به تاریخ و حوادث گذشته ارتباط پیدا می‌کرد باهم بررسی کردیم و حالا در بررسی ششمین نمونه به بازی پرطرفدار « روم: جنگ تمام عیار» می‌رسیم. ماجرای این بازی استراتژیکی به دوره جمهوری روم برمی‌گردد، یعنی دوران آغازین این دولت؛ زمانی که هنوز روم به امپراتوری تبدیل نشده بود (البته خود این واژه‌ها و اصطلاحات «جمهوری» و «امپراتوری»، آن‌هم برای یک دولت باستانی شاید کمی ما را به خطا بیندازد، اما به هرحال در کتاب‌های تاریخی همین اصطلاحات درباره روم وجود دارد). در این بازی چند جنگ از مهم‌ترین جنگ‌های رومی‌ها در آن مقطع بازسازی شده است. مثل جنگ در سرزمین گُل (فرانسه امروزی) که به اشغال بخش وسیعی از این سرزمین منجر شد؛ یا نبرد روم و کارتاژ که رویارویی پرفراز و نشیبی برای هر دو طرف بود و تا مدت‌ها برنده قطعی آن معلوم نبود، اما درنهایت با برتری رومی‌ها به پایان رسید؛ و نیز نبرد مشهور کارهه (حران) که نخستین جنگ، و البته تقابل سرنوشت‌ساز اشکانیان و رومی‌ها بود و به شکست و هزیمت سپاه روم انجامید و رود فرات را به عنوان مرز میان دولت پارت و روم تثبیت کرد. «روم: جنگ تمام عیار» اولین بار سال ۲۰۰۴ منتشر شد، اما از آن پس، هرچند سال یک بار نسخه‌های دیگری از آن ـ کم و بیش با همین شکل ـ برای کنسول‌های دیگر هم ساخته و عرضه شد. این بازی آنقدر محبوب بود که حتی نسخه‌ای از آن را برای تلفن‌های همراه هم ساختند. بسیاری از کارشناسان بازی‌های رایانه‌ای می‌گویند که «روم: جنگ تمام عیار» یکی از بهترین بازی‌هایی است که در تاریخ صنعت بازی‌های رایانه‌ای تولید شده است. آی‌جی‌ان (www.ign.com) سال ۲۰۰۵ این بازی را در فهرست صد بازی برتر گنجاند و آن را جز بیست بازی بالای این فهرست جای داد. یک آمار جالب دیگر درباره «روم: جنگ تمام عیار» اینکه فروش این بازی فقط در سال ۲۰۰۶ به حدود ۱۷ میلیون دلار رسید ـ آن‌هم فقط در خود امریکا.

*

مضامین تاریخی در بازی‌های رایانه‌ای ـ نمونه هفتم: تروپیکو ۳ (Tropico 3)

این بازی کمی با نمونه‌های قبلی متفاوت است. برخلاف آن‌ها بازسازی گذشته نیست و اشاره به یکی از حوادث و تحولات تاریخی هم محسوب نمی‌شود. هرچند با کمی تسامح، در فهرست بازی‌های رایانه‌ای با مضامین تاریخی جای می‌گیرد. داستان این بازی تک‌نفره، حکومت بر یک کشور خیالی به نام تروپیکو، واقع در حوالی جزایر کارائیب است، آن‌هم به شیوه دیکتاتوری. در واقع بازیکن در مقام دیکتاتور حاکم بر کشور، زندگی اجتماعی و اقتصادی آن را به دست می‌گیرد و کشور را به آن شکلی که وست دارد و مناسب می‌داند اداره می‌کند. وی رئیس‌جمهور است و گردش مالی، ساخت و ساز، منابع طبیعی، تشکیلات سیاسی و جامعه را در تسلط خود دارد؛ می‌تواند قوانین جدید وضع کند، به سمت بازبینی و اصلاح سیاست‌های قدیمی برود و حتی در وقت ضرورت به دیپلماسی و مذاکره روی بیاورد. به جز برخی محدودیت‌ها ـ مثلاً در منابع حیاتی یا قدرت اقتصادی ـ چیزی مانع اجرای سیاست‌ها و برنامه‌های دیکتاتور تروپیکو نیست و بازیکن هر کاری که بخواند ـ و بتواند ـ انجام می‌دهد. البته اگر سیاست‌هایش نادرست باشد و تصمیم‌هایی که می‌گیرد به بهبود وضع اقتصاد و توسعه شهرها منتهی نشود، به دردسر می‌افتد وبرای دولت و کشور مشکلات جدی پیش می‌آید. این بازی نگاه همدلانه‌ای به دیکتاتوری دارد و به زشتی‌ها و خطرات آن چندان توجهی نمی‌کند، اما درباره مسائل مختلفی که دولت‌های کوچک با آنان درگیرند چیزهای زیادی به بازیکن می‌آموزد. فروش قسمت سوم بازی تروپیکو از مرز یک میلیون نسخه گذشت و در زمان خود، یعنی بین سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۲ در میان محبوب‌ترین بازی‌های جای گرفت. ناگفته نماند که در سال‌های بعد قسمت‌های بعدی جدیدتری هم از این بازی به بازار عرضه شده، اما سومین بازی همچنان موفق‌ترین آنان باقی مانده است.

*

مضامین تاریخی در بازی‌های رایانه‌ای ـ نمونه هشتم: قلب‌های شجاع: جنگ بزرگ (Valiant Hearts: The Great War)

اجازه بدهید بررسی خودمان را با بازی «قلب‌های شجاع: جنگ بزرگ» به پایان ببریم. این بازی فکری و ماجراجویانه سال ۲۰۱۴ آماده و عرضه شد و چنان که از عنوانش هم پیداست به جنگ اول جهانی ارتباط می‌یابد. این بازی چهار شخصیت اصلی دارد که هرکدام مهارت‌ها و مأموریت‌های متفاوت با دیگران دارند: امیل فرانسوی، داماد آلمانی‌اش کارل، فردی سرباز امریکایی، و پرستار بلژیکی آنا. سگی به نام والت هم شخصیت اصلی را همراهی می‌کند و او را در حل معماهای بازی یاری می‌دهد. داستان اصلی، کوشش برای رساندن سرباز جوان و عاشق آلمانی به دلبرش است؛ و در مسیر حوادث با مضامینی مثل بقا، فداکاری و دوستی و همدلی نیز مواجه می‌شویم. برخلاف تصاویر مفرح و جالب «قلب‌های شجاع: جنگ بزرگ»، این بازی بسیار جدی و عمیق است و در هر مرحله به برخی از واقعیت‌های جنگ اول جهانی اشاره دارد. منتقدان زیادی، هر کدام به دلیلی این بازی را تحسین کرده‌اند و درباره مزایا و ویژگی‌های آن نوشته‌اند. مثلاً کارولین پتیت در گیم‌اسپات (www.GameSpot.com) به ترکیب به جا و به اندازه صحنه‌های ملایم و بخش‌های جنگی اشاره دارد، ویژگی‌ای که مانع یکنواخی بازی می‌شود. یا کریس کارتر در دستراکتوید (www.Destructoid.com) مضامین دوستی و اهمیت خانواده را که در این بازی وجود دارد می‌ستاید. نسخه‌های مختلف این بازی برای کنسول‌های پرطرفدار موجود است و طبق آمارها تاکنون حدود ۲ میلیون نسخه از کل آن‌ها به فروش رفته است.

نوشته مضامین تاریخی در بازی‌های رایانه‌ای ـ نگاهی به نمونه‌های موفق اولین بار در تاریخ بلاگ. پدیدار شد.

هشت بازی رایانه‌ای مهم با مضمون تاریخ ـ بخش دوم

اختصاصی تاریخ بلاگ

بازی‌های رایانه‌ای و مضامین تاریخی ـ نمونه سوم: همرزمان: مسیر تپه شماره ۳۰۵

Brothers in Arms: Road to Hill 30

همرزمان هم مانند پنزر جنرال به گوشه‌ای از جنگ دوم جهانی می‌پردازد و حادثه‌ای از میان حوادث پرشمار آن را محور داستان خود قرار می‌دهد. این بازی را از روی یک رویداد واقعی، یکی از عملیات‌های گسترده امریکایی‌ها در جنگ دوم جهانی ساخته‌اند. داستان با فرود دسته‌ای از چترباز پشت جبهه آلمانی‌ها آغاز می‌شود. همرزمان که به نوشته سایت گیم اسپات دات کام (www.gamespot.com) یکی از بهترین بازی‌ها در نوع خود و از بهترین بازی‌های مرتبط با جنگ دوم جهانی محسوب می‌شود، سال ۲۰۰۵ به بازار آمد و همان سال بیشتر از یک میلیون و هفتصد هزار نسخه از آن به فروش رفت. گویا قیمت هر نسخه از این بازی در آن زمان ۲۱ دلار بود. یک محاسبه ساده نشان می‌دهد که پشت این بازی به ظاهر «سرگرم کننده» ـ و بازی‌های مشابه آن ـ چه اقتصاد بزرگی فعال است. در واقع بازی همرزمان هم در خدمت به تبلیغات امریکایی‌ها و توجیه ضرورت حضور آنان در جنگ دوم جهانی به کار آمد و بار دیگر، تقریباً شصت سال بعد از پایان آن جنگ منحوس آنان را قهرمانان ماجرا و ناجیان جهان رو به نابودی نشان داد؛ و هم سود زیادی را برای سازندگان و منتشرکنندگان خود به همراه آورد. اما انصافاً اگر خود بازی را در نظر بگیریم و بخواهیم درباره کیفیت آن داوری کنیم، به فیلیپ مورتون حق می‌دهیم که می‌گفت: «بدون شک این بازی بهترین بازی درباره جنگ دوم جهانی است». بن گریفین هم چنین عقیده‌ای دارد و در پی‌سی گیمر (www.pcgamer.com) چهار ویژگی را برای همرزمان برمی‌شمرد: تصاویر واقعی، آموزش تاریخ به جذاب‌ترین شکل ممکن، برانگیزاننده احساسات، و بسیار لذت‌بخش.

*

بازی‌های رایانه‌ای و مضامین تاریخی ـ نمونه چهارم: قسمت دوم بازی چنگیزخان: گله گرگ خاکستری

Genghis Khan II: Clan of the Grey Wolf

این بازی، چنان که نامش هم نشان می‌دهد برداشتی است از زندگی فاتح بلندآوازه مغول، چنگیزخان. داستان آن به سال‌های ظهور و قدرت‌گیری مغول‌ها و نیز مناسبات گاه دوستانه و گاه خصمانه با قبایل همجوارشان است. به نوعی بازآفرینی تاریخ آغازین مغول‌ها، در بستر یک بازی رایانه‌ای. اینکه آن‌ها چگونه زندگی می‌کردند، با قبایل همسایه که آنان هم در زندگی و در جنگ کم و بیش شبیه مغولان بودند چه روابطی داشتند، و ماهیت پیوندهای خانوادگی آنان چه بود؛ و سرانجام اینکه چگونه مغول‌ها حوزه تاخت و تاز خودشان را گسترش دادند و بر نواحی وسیعی از آسیای شرقی و دشت و صحراهای اطراف آن سیطره یافتند. این بازی برای شناخت زندگی اجتماعی جوامع بَدَوی و سنت‌های رایج میان آنان مانند ندارد و چیزهای زیادی از حیات مردم صحراگرد به کسانی که آن را بازی می‌کنند می‌آموزد. دریچه‌ای است برای درک ارزش‌ها و اولویت‌های زندگی این جوامع که در بسیاری موارد با زندگی مردم شهرنشین متفاوت است؛ و رسیدن به این واقعیت که جغرافیا و محیط تولد و بالندگی، تعیین‌کننده بسیاری از چیزهاست. همچنین آگاهی به این نکته کلیدی که تولد در خانواده یا قبیله‌ای ضعیف یا قوی، چقدر در سرنوشت فرد موثر خواهد بود و نیز سخاوت یا بخل طبیعت تا چه اندازه بر خلق و خو و تصمیمات مردم بیابانگرد اثر می‌گذارد. اما محور اصلی بازی، مسأله به اطاعت کشیدن و سیطره یافتن بر قبایل دیگر و افزایش قدرت ـ با شیوه‌های مختلف ـ است؛ که فقط هم منحصر به جوامع بَدَوی نیست و روند و روالی معمول در سیر تاریخ بشر محسوب می‌شود. این بازی نخستین بار سال ۱۹۹۲ در ژاپن به بازار عرضه شد و گویا تا همین چند سال پیش، یعنی تا سال ۲۰۱۵ چندبار دیگر هم نسخه‌های به‌روز شده آن برای کنسول‌های مختلف منتشر می‌شد.

*

بازی‌های رایانه‌ای و مضامین تاریخی ـ نمونه پنجم: جاده اوریگان (Oregon Trail)

برای پیگیری ادامه کار بررسی خودمان مجبوریم چند دهه‌ای به عقب برگردیم و به زمانی سفر کنیم که کامپیوترها هنوز ابزاری فراگیر نبودند و شرکت‌های فناوری تازه داشتند قدم‌های اولیه خودشان را در این مسیر برمی‌داشتند. منظور ما اوایل دهه ۱۹۷۰ میلادی است. جاده اوریگان سال ۱۹۷۱ عرضه شد و برای مدتی نسبتاً طولانی یکی از محبوب‌ترین بازی‌های رایانه‌ای به شمار می‌رفت؛ و چند نسل از بچه‌ها (و بزرگسالان) با آن برای خود خاطره ساختند. توضیح این امر ضروری است که جاده اوریگان مسیری است به طول بیشتر از ۳ هزار کیلومتر که شرق امریکا را به غرب این کشور وصل می‌کند. این جاده در مقطعی از تاریخ ایالات متحده، شاهد مهاجرت هزاران نفر از ساکنان این سرزمین بود که در جستجوی زمین‌های حاصلخیز بی‌مالک، رنج سفری طولانی را به جان می‌خریدند و سوار بر درشکه به جستجوی آینده‌ای بهتر می‌رفتند. گویا این بازی به هدف آموزش گوشه‌ای از تاریخ اجتماعی و اقتصادی قرن نوزدهم طراحی و ساخته شده بود و گروه مخاطبان آن هم دانش‌آموزان بودند. جاده اوریگان هم یک بازی تاریخی است و هم در تاریخ بازی‌های رایانه‌ای نقطه عطف مهمی محسوب می‌شود. این بازی نشان داد که می‌توان سرگرمی و آموزش را همراه باهم داشت و دانش‌آموزان کم‌انگیزه را هم، از شیوه‌های غیرمستقیم به یادگیری ترغیب کرد. خلاصه اینکه جاده اوریگان مثال شاخصی شد از اهمیت «بازی» در یادگیری. این بازی که امروزه در قیاس با بازی‌های زمان ما، ابتدایی و ساده به نظر می‌رسد در آن سال‌ها بسیار مورد توجه قرار گرفت و در عمل به آزمون موفق و دلگرم‌کننده‌ای برای شروع کارهای بزرگ‌تر و برنامه‌ریزی‌های بلندمدت و پیچیده تبدیل شد.

نوشته بازی‌های رایانه‌ای و مضامین تاریخی ـ آموزش تاریخ همراه با جذابیت اولین بار در تاریخ بلاگ. پدیدار شد.

هشت بازی رایانه‌ای مهم با مضمون تاریخ ـ بخش اول

اختصاصی تاریخ بلاگ

بازی‌های رایانه‌ای با موضوعات تاریخی ـ مقدمه

صنعت پولساز و همیشه و همچنان رو به رشد بازی‌های رایانه‌ای، تقریباً از همان ابتدای شکل‌گیری خود به تاریخ و موضوعات و حوادث تاریخی علاقه و توجه ویژه‌ای داشته است. مثلاً در بازی جاده اوریگان (سال انتشار: ۱۹۷۱) که یکی از نخستین نمونه‌ها و اولین آزمون و خطاهای جدی این عرصه محسوب می‌شد و گامی از گام‌های آغازین شکل‌گیری این صنعت به شمار می‌رفت با موضوعی از گذشته و با دوره‌ای از تاریخ کشور سازنده، یعنی امریکا مواجه‌ایم. هرچند در این توجه و علاقه به تاریخ، گاهی اهداف غیراقتصادی نیز وجود داشت (یا احساس می‌شد که وجود دارد) اما از آغاز تاکنون، اولویت شرکت‌ها و طراحان در اغلب اوقات با مسائلی مثل فروش بیشتر و پاسخ‌گویی به تقاضاهای بازار بوده است. طراحان بازی‌ها رایانه‌ای و شرکت‌های تولید و عرضه این بازی‌ها، حوادث و شخصیت‌های تاریخی را موضوعات جذابی می‌دانند که ظرفیت جذب مشتری و موفقیت در بازار را دارند و همچون مواد و مصالح این کار مورد استفاده قرار می‌گیرند. تعداد نمونه‌های موفق بازی‌های رایانه‌ای با موضوعات تاریخی آنقدر زیاد است که حتی ارائه فهرستی از آن‌ها ممکن و شدنی نیست و ما اینجا در این بررسی خودمان فقط شماری از مهم‌ترین‌ها را مرور خواهیم کرد.

بازی‌های رایانه‌ای با موضوعات تاریخی ـ نمونه اول: پنزر جنرال (Panzer General)

جنگ دوم جهانی را از حیث کشورهای درگیر و آمار کشته‌ها و مجروحان آن و نیز تغییر و تحولاتی که در نظم جهانی ایجاد کرد بزرگ‌ترین جنگی می‌دانند که تاریخ تاکنون به خود دیده است. از این‌رو توجه به این ماجرای پُرپیچ و خم و دستمایه قرار دادن گوشه‌ای از آن در صنعت بازی‌های رایانه‌ای (و نیز در ادبیات و سینما) چندان عجیب و بی‌دلیل نیست. بازی جنگی استراتژیک پنزر جنرال هم مثال خوبی از این توجه و هم از جالب‌ترین و شاخص‌ترین بازی‌هایی است که به این جنگ می‌پردازد و سناریوهای خود را بر بستر حوادث و درگیری‌های آن پیش می‌برد. اولین نسخه این بازی سال ۱۹۹۴ منتشر و در بازار عرضه شد و به سرعت در کانون توجهات قرار گرفت. پنزر جنرال تا سه سال بعد، یعنی تا اواخر ۱۹۹۷ همچنان یکی از پرفروش‌ترین‌ها بود. این بازی چنان که اشاره هم شد یک بازی استراتژیکی است و سی و هشت سناریو دارد؛ سناریوهایی که برخی از آن‌ها بازسازی حوادث و نبردهای واقعی جنگ دوم جهانی محسوب می‌شوند و تعدادی دیگر هم بر اساس قصه‌ها و افسانه‌هایی که از این جنگ وجود دارد و دهان به دهان می‌چرخد شکل گرفته‌اند.

داستان بازی، مثل خود از سال ۱۹۳۹ آغاز و به سال ۱۹۴۵ ختم می‌شود. مهم‌ترین ویژگی پنزر جنرال، که در آن زمان، یعنی نیمه‌های دهه ۱۹۹۰ بسیار مبتکرانه و هیجان‌انگیز بود و آن را از بازی‌های مشابه و نمونه‌های قبلی ممتاز و متمایز می‌کرد تنوع در شیوه‌های نبرد و ضرورت بهره‌گیری از نقشه‌های جنگی سنجیده برای موفقیت در هر سناریو بود. بازیکن مجبور بود که کاربرد و نیز بهترین زمان استفاده از توپ‌های جنگی، نیروی هوایی، پیاده نظام و نیروهای زرهی را فرابگیرد و برای کامیابی در هر سناریو از قبل برنامه‌ریزی داشته باشد. اشتباهات کوچک در نقشه‌های جنگی، هزینه‌ها و تلفات را چند برابر می‌کرد و گاهی به شکست‌های فاجعه‌بار منتهی می‌شد.

پنزر جنرال سال ۱۹۹۵ بازار خوبی داشت و صدهزار نسخه از آن در امریکا و پنجاه هزار نسخه هم در اروپا (به ویژه در آلمان) به فروش رفت. اما سال بعد، سال ۱۹۹۶ فروش از این هم بیشتر شد و مشتریان ۲۵۰ هزار نسخه دیگر از آن را خریدند. سال بعدتر باز هم همین فروش ۲۵۰ هزارتایی تکرار شد و تازه نسخه پلی‌استیشن آن هم به بازار آمد که آن به فروش شصت‌هزارتایی رسید. پنزر جنرال نسبت به بازی‌های رایانه‌ای دیگر نسبتاً بازی گرانی بود و قیمت نسخه کامپیوتر آن به ۱۰۰ دلار هم می‌رسید. تعدادی از آن‌ها هنوز هم در سایت آمازون موجود است و از ۱۰ تا ۲۰۰ دلار قیمت‌گذاری می‌شود. نسخه کنسول پلی‌استیشن پنزر جنرال هم از ۱۹ تا ۴۵ دلار متغیر بود و سال ۹۷ با مبلغی حدود ۳۰ دلار به فروش می‌رفت.

بازی‌های رایانه‌ای با موضوعات تاریخی ـ نمونه دوم: سلسله جنگجویان ۳ (Dynasty Warriors 3)

این بار به چین می‌رویم اما با یک بازی ژاپنی سروکار داریم: سومین بازی از مجموعه بازی‌های سلسله جنگجویان که نسخه پلی‌استیشن آن سال ۲۰۰۱ و نسخه ایکس‌باکس هم سال بعد از آن، یعنی ۲۰۰۲ منتشر شد. این بازی اساساً یکی از ده‌ها اقتباسی به شمار می‌رود که از روی کتاب مشهور «عاشقانه‌های سه پادشاهی» صورت گرفته‌اند؛ و مانند اقتباس‌ها دیگر کمی تاریخ و کمی افسانه، و کمی حوادث واقعی و کمی ماجراهای تخیلی را باهم ترکیب می‌کند. داستان این بازی به چین باستان، اواخر دوره فرمانروایی سلسله هان برمی‌گردد ـ مدت کوتاهی پس از مرگ امپراتور لینگ، و شورش ژانگ ژیائو در ضدیت با امپراتوری. مانند همه دوره‌هایی که حکومت مرکزی رو به ضعف و زوال می‌رود، جنگ برای تصاحب قدرت شروع می‌شود و داستان سلسله جنگجویان نیز بر محور همین جنگ قدرت پیش می‌رود. هرچند پایه و چارچوب سلسله جنگجویان بر واقعیت استوار است و ما در این بازی با بسیاری از حوادث واقعی آن عصر مواجه‌ایم، اما گروه سازنده بازی برای افزایش جذابیت کار، در اغراق و هیجان چیزی کم نگذاشته‌اند. هر شخصیت از شخصیت‌های بازی از ویژگی‌ها و قدرت‌های خاص و اغلب فرازمینی برخوردار است و سحر و جادو هم نقش مهمی در کل حوادث و روند وقایع ایفا می‌کند. همان‌طور که در ابتدای این قسمت گفتیم، نسخه پلی‌استیشن زودتر از نسخه ایکس‌باکس روانه بازار شد ـ و گویا از ابتدا فقط برای همان PS2 برنامه شده بود. اما باتوجه به تقاضای بازار، نسخه XBOX هم آماده و عرضه شد. طبق آمارها از این بازی بیشتر از یک میلیون نسخه در سراسر جهان به فروش رفت و تا مدت‌ها در رده بالای فهرست پرطرفدارترین بازی‌های رایانه‌ای جای داشت.

نوشته بازی‌های رایانه‌ای با موضوعات تاریخی ـ جذابیت و تضمین فروش اولین بار در تاریخ بلاگ. پدیدار شد.